صفر تا صد آموزش کار با اتوکلاو
همه افراد هنگام مراجعه به دندانپزشکی، مراکز پزشکی و بهداشتی یک دغدغه بزرگ دارند و آن هم تمیز بودن ابزارآلات است؛ چرا که بسیاری از بیماری ها از طریق همین ابزارآلات، از فردی به فردی دیگر منتقل می شوند. به همین دلیل ضدعفونی کردن تجهیزات، بعد از هر بار استفاده الزامیست. البته پروتکل های بهداشتی و ضدعفونی کردن تجهیزات، متناسب با نوع آلودگی متغیر بوده و باید در مراحل مختلف صورت گیرد. امروزه در دندانپزشکی ها، مطب ها و …، جهت استریل و ضدعفونی کردن وسایل، از دستگاه اتوکلاو استفاده می شود که جزو تجهیزات ضروری دندانپزشکی ها به حساب می آید و از آن جهت ضدعفونی کردن پارچه ها نیز استفاده می شود.
این دستگاه عملیات استریل سازی را برحسب تلفیقی از حرارت و فشار اجرا می کند. شاید شما هم قصد خرید این دستگاه را داشته باشید، اما نگران این هستید که نتوانید از آن استفاده کنید. به همین دلیل در این مقاله صفر تا صد نحوه کار با اتوکلاو را آموزش خواهیم داد تا مشکلی در استفاده از آن نداشته باشید. البته ابتدا بهتر است در یک بند، تعریفی کلی از دستگاه اتوکلاو آورده شود تا شناختی جامع از آن داشته باشید.
عناوین مهم این صفحه :
اتوکلاو چیست و از چه قطعاتی تشکیل شده است؟
اتوکلاو یک تجهیز ضدعفونی کننده می باشد که در ظرفیت ها و مدل های متنوع طراحی شده است. این دستگاه در دمای بالای 100 درجه سانتی گراد عمل می کند، البته سطح دمای آن بر حسب ظرفیت دستگاه متغیر است. اتوکلاو، ابزارآلات و تجهیزات پزشکی و دندانپزشکی را توسط حرارت بخار، تحت فشار قرار می دهد؛ بگونه ای که آب را در محفظه بسته، با دمای بیش از 100 درجه سانتی گراد به بخار تبدیل می نماید؛ به همین دلیل همه باکتری ها و میکروارگانیسم های موجود نابود می گردند.
اتوکلاو از قطعات مختلفی تشکیل شده که اصلی ترین آنها شامل: المنت، پمپ وکیوم، مانومتر، محفظه های داخلی و خارجی، کندانسور، مولد بخار، شیر اطمینان، شیر برقی و برد الکتریکی است. خب تا اینجا با اتوکلاو و اجزای آن آشنا شدید، حالا بهتره بریم سراغ صفر تا صد نحوه کار با اتوکلاو که در ادامه آورده شده است.
پیشنهاد میکنیم از این صفحه بازدید کنید : دیگ بخار
صفر تا صد نحوه کار با اتوکلاو
- اتصال اتوکلاو به برق
قبل از هر کاری باید محل نصب دستگاه را تعیین کرد و آن را در مکانی قرار داد که امکان استفاده و اتصال آن به برق وجود داشته باشد. حالا به راحتی می توان دو شاخه دستگاه را به برق شهری وصل کرد. معمولاً اتوکلاوها با برق 220 ولت تغذیه می شوند، اما در هر شرایطی فرکانس برق باید 50 هرتز (hz ) باشد. در حالت کلی این دستگاه ها در مقابل نوسانات برق 180 تا 200 ولت، دچار اختلال نمی شوند؛ ولی جهت اطمینان بیشتر، بهتر است از ترانسفورماتور استفاده کنید. خب اولین مرحله صفر تا صد نحوه کار با اتوکلاو را شرح دادیم و بهتره سراغ مراحل دیگر برویم.
- باز کردن درب اتوکلاو
از آنجایی که اتوکلاوها انواع مختلفی دارند، شیوه باز و بسته کردن درب آنها با هم فرق دارد؛ اما در حالت کلی عملکرد یکسانی دارند. به این دلیل باز کردن درب این دستگاه ها متفاوت است که هر اتوکلاو دارای تعداد مشخصی فلکه می باشد. برای مثال: نوع 10 لیتری به 5 فلکه و نوع 25 لیتری به 7 فلکه مجهز شده است. بگونه ای که جهت باز کردن درب اتوکلاوها، ابتدا می بایست فلکه ها را باز کرد؛ آنگاه فلکه اصلی که قرمز رنگ است را گشود. بدین ترتیب درب اتوکلاو باز می شود، بستن درب کاملاً برعکس باز کردن آن است؛ یعنی اول باید فلکه قرمز رنگ را بست؛ سپس سایر فلکه ها را به حالت اولیه برگرداند (به حالت قبل باز کردن).
- پر کردن آب در اتوکلاو
بعد از اینکه درب دستگاه اتوکلاو را باز کردید، سینی داخل یا همان محفظه آب را خارج نموده و داخل آن مقداری آب بریزید (توجه کنید که میزان آب، باید در حدی باشد که تا لبه پلیت دستگاه پر شود). بعد از پر کردن سینی، آن را داخل دستگاه قرار داده و تجهیزات و ابزارآلاتی که نیاز به استریل شدن دارند را درون آن قرار دهید. در این حال می توانید درب دستگاه را ببندید. توجه کنید که اگر در داخل مخزن، به اندازه کافی آب وجود نداشته باشد، بر روی نمایشگر خطای کم آبی نمایان می گردد و چراغ LED فعال نمی شود. پس حتماً از پر بودن مخزن مطمئن شوید تا چراغ LED روشن شود.
توجه: تجهیزات را با فاصله ای مناسب داخل سینی قرار دهید تا حرارت در بین آنها، آزادانه به گردش در بیابد. تجهیزات را از قبل با دستمال خشک کنید، سپس داخل سینی قرار دهید.
- اعمال تنظیمات
همانطور که قبل تر نیز بیان شد، در این مقاله صفر تا صد نحوه کار با اتوکلاو را شرح می دهیم. در واقع اعمال تنظیمات جزو یکی از این مراحل است. در حالت کلی اتوکلاو به صفحه نمایش LED مجهز شده و مدت زمان نگهداری ابزارآلات داخل آن و دمای دستگاه، بر روی صفحه آن نشان داده می شود. البته امکان تنظیم دستگاه بر طبق تجهیزات داخلی دستگاه وجود دارد. در حالت کلی، مناسب ترین مدت زمان برای استریل کردن تجهیزات، تقریباً 30 دقیقه است.
- مرحله پایانی
بعد از اینکه مدت زمان تعیین شده طی شد، عملیات استریل سازی تجهیزات به اتمام می رسد، دستگاه یک صدای بوق منتشر می کند تا کاربر متوجه شده و دستگاه را خاموش کند. هرگز درب دستگاه را مستقیماً باز نکنید؛ بلکه بهتر است ابتدا فلکه بخار که در بخش بالای دستگاه قرار دارد را باز کنید و منتظر بمانید تا تمامی بخار درونی دستگاه تخلیه شود. توجه کنید که درجه فشار که روی صفحه نمایش رویت می گردد، به صفر برسد.
بعد از تخلیه بخار داخلی دستگاه و رسیدن فشار به صفر، می توان به آرامی درب اتوکلاو را باز و تجهیزات استریل شده را از دستگاه خارج کرد. تا اینجا صفر تا صد نحوه کار با اتوکلاو را شرح دادیم، در ادامه نکاتی هم در استفاده از اتوکلاو آورده شده که خواندن آن برای هر استفاده کننده و خریداری الزامیست.
نکات قابل توجه در استفاده از اتوکلاو
- پاک کردن تجهیزات و ابزارآلات، قبل از انتقال به دستگاه الزامیست.
- حتماً بعد از اتمام استریل سازی، بخش های مختلف دستگاه را با دستمالی مناسب و تمیز، پاک نمایید.
- حتماً در حین قرار دادن وسایل در داخل دستگاه، از دستکش استفاده نمایید.
- بهتر است از قرار دادن بیش از حد وسایل در دستگاه خودداری کنید تا حرارت لازم به تمامی تجهیزات برسد.
- آب کاربردی جهت استریل سازی، بهتر است مقطر باشد.
- قبل از شروع استریل سازی، از بسته بودن کامل درب و سفت بودن پیچ ها مطمئن شوید.
- دائماً واشر لاستیکی درب اتوکلاو را چک نموده و از سالم بودن آن اطمینان حاصل کنید.
- قبل از اینکه صدای بوق شنیده نشده، از باز کردن درب اتوکلاو خودداری کنید.
- بهتر است اقلام داخلی را تا زمانی که کامل خشک نشده اند از دستگاه خارج ننمایید.
- بهتر است بصورت روزانه، صفحه زیرین دستگاه را از سوراخ آب گذر جدا نموده و آن را تمیز کنید.
- جهت شستشوی طبقات و سینی های دستگاه از آب و صابون استفاده کنید.
- قبل از استفاده از دستگاه، میزان آب ژنراتور و نمایشگر ثبت فشار و دما را بررسی کنید.
- از قرار دادن مواد قابل اشتعال، وسایل و مواد واکنش پذیر و خورنده، ماده های سمی، ابزارآلات پلاستیکی و مواد کاغذی (در برابر فشار بخار تحمل لازم را ندارند)، به داخل دستگاه جداً خودداری کنید.
خب صفر تا صد نحوه کار با اتوکلاو و نکات لازم در استفاده از آن را شرح دادیم، حالا شما را دعوت به خواندن خلاصه ای از متن می کنم:
هدف ما از ارائه این مقاله، شرح صفر تا صد نحوه کار با اتوکلاو بود و تمامی مراحل استفاده از آن را با روشی ساده بیان کردیم. همانطور که گفته شد: ابتدا باید دستگاه را به برق وصل کرد، سپس می بایست درب اتوکلاو را با روشی که در متن ذکر شد، باز نموده و سینی داخلی را به منظور پر کردن با آب، خارج کرد. در مرحله بعدی تجهیزات را برای ضدعفونی شدن، داخل سینی قرار داده و در آخر باید سینی را سر جایش قرار داد و درب اتوکلاو را بست. در بخشی از این مقاله گفته شد که امکان تنظیم دما، فشار و … نیز وجود دارد و نیز مرحله پایانی را نیز بررسی کردیم و گفتیم که شنیده شدن صدای بوق، به منزله اتمام عملیات استریل سازی است.
